दौरा सुरुवालमा आर्कषण बढ्दै

प्रकाशित मिति :2017-09-12 22:46:20

(सुरेन्द्र भण्डारी)

बिर्तामोड।

नयाँ पुस्ता अन्य व्यक्तिभन्दा भिन्न देखिन रुचाउँछन् । पश्चिमी संस्कृतिले गाँजेको हाम्रो मुलुकमा केही वर्षयताको टे«न्ड हेर्ने हो भने नयाँ पुस्ताले रहनसहनदेखि पोशाकसम्मलाई अरु भन्दा भिन्न बनाउन खोजेको हामी पाउछौं ।
केही समय पश्चिमी संस्कृतिको प्रभावले दौरा, सुरुवाल, टोपी छोडेर टाइ–सुटले बजार पिट्यो । अहिले फेरि परम्परागत नेपाली पोशाक दौरा सुरुवाल प्रचलनमा आएको छ । २०६८ साल भन्दा पहिलो दौरा सुरुवाल नेपालको राष्ट्रिय पोशाक थियो । तर, २०६८ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री वाबुराम भट्टराईले नेपालको पोशाक दौरा सुरुवाल हटाउनुभएको थियो । सो विषयमा अहिलेसम्म संसदमा विचाराधीन छ ।
नेपाली पोशाकमा सजिएर हिँड्दा अझ बढी नेपालीपनको आभास दिलाउछ भन्दै सामाज सुधारक श्यामकृष्ण वजगाई र राजकुमार वजगाई (राजानन्द) ले २०६९ सालबाट नै नेपाल पोशाक विहिन हुनु हुँदैन भन्दै नेपाली पोशाक दिवस पुस १७ गते मनाउन थाल्नुभएको छ । अभिभान स्वरुप सुरु गरेको यो कार्यलाई अहिले हरेक युवाले साथ दिइरहेका छन् । फलस्वरुप नेपालको पोशाक पुनः दौरा सुरवाल र टोपी बनाउन राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरमा विभिन्न कार्यक्रमहरु संचालन गरिदै आएको छ ।
दौरा सुरूवाल नेपाल र भारतका सिक्किम, दार्जीलिङ लगायतका केही क्षेत्रमा लगाइने पोशाक हो । आदिमकलदेखि पहाडी भेगमा बढी प्रयोग हुँदै आएको पोशाक पनि यही हो । त्यस माथि कोट र शिरमा ढाका वा भादगाउँले टोपी पनि लगाउने चलन रहिआएको छ ।विसं १६८० को दशकमा सिद्धिनरसिंह मल्लले एउटा रेखाचित्रमा तुना बाँधेको पोसाक पहिरेका छन् । अरू अनगिन्ती मल्लकालीन मूर्तिमा पनि यो पोसाक देख्न सकिन्छ ।
१५ देखि २० हजार वर्षअघि लेखिएको मानिएको ऋग्वेद र त्यसपछिको अथर्ववेदमा पोसाकबोधक द्रापी शब्द छ । जसलाई भाष्यकारहरूले क्लोक (लबेदासरहको) हुन्थ्यो भनेका छन् । द्रापीबाट दौरा भएको मानिन्छ ।
लामो बाहुला भएको र अगाडि छातीमा दुई फेर गरी दुवैतिर तुना बाँध्न मिल्ने कुमदेखि घुँडासम्मको हुन्छ दौरा । यो दायाँबायाँ कल्ली गाँसेर घुमाउरो फेर पारिएको, दायाँ र बायाँका तलमाथि चार ठाउँ तुना बाँधिने, दोबरी पारेर वा कठालो र फेरका भित्रपट्टी छेउमा सेप्टी लगाएर सिइएको हुन्छ । यसमा आठ वटा तुना हुन्छन् । ती तुना चार ठाउँमा बााधिन्छन् । दौरासँग सुरूवाल, टोपी र इस्टकोट लगाइन्छ । यति कुरा लगाएका मानिसलाई नेपाली भनेर चिन्न सजिलो हुने विश्वास रहिआएको छ ।


जुम्लामा दौराको नाम कोच्छ्या हो । नेवारीमा ‘भोट लँ’ ले भोटो लुगा भनिन्छ । ठूलाकोमा खार्पा हुने र सानाकोमा नहुने मान्यता छ । मगर र गुरुङमा दौरा भनेको भोटोकै पर्यायवाची हो । थकालीमा दौरा आङीले भनेर चिनिन्छ । साम्पाङको दौराबोधक लछुम र याक्खाको लोकी लाङ्सुप्मा केही मिल्न खोज्छन् ।
विवाह वा पार्टीमा गएको बेलामा मात्र प्रयोगमा आउने यो पोशाक अहिले अधिकांश युवाले रुचाउन थालेका छन् । जसका कारण यसको प्रयोग पनि बढेर गएको छ । कतिपय ठाउँमा त व्यवसायीले दौरा, सुरुवालमात्र सिलाउन छुट्टै व्यवस्थापन मिलाएका छन् ।
विवाह पार्टीमा यदाकदा लगाइने दौरा, सुरुवाल अहिले सवैजसो युवाले लगाउन थालेपछि यसको वजारीकरण पनि राम्रो भएको वताउनुहुन्छ बिर्तामोडका व्यवसायी वीरवहादुर दर्नाल । उहाँ भन्नुहुन्छ– अधिकांश युवाको रोजाइमा दौरा, सुरुवाल परेपछि मैलेपनि पेशा परिर्वतन गर्दै यो व्यवसाय अंगालेको हुँ । उहाँ अहिले गोर्खा टेलरिङ सञ्चालन गरेर वस्नु भएको छ । यस अघि उहाँ इन्टिच्युट सञ्चालन गरेर बस्नु भएको थियो ।

दौरा सुरुवालमा पनि लक्की ड्र

समाजसेवा र शिक्षा क्षेत्रमा क्रियाशीय झापाका युवा व्यवसायी वीरवहादुर दर्नालले ‘नेपाली मौलिकता बचाउँ, नेपाली पोशाक लगाउँ’ भन्ने नाराका साथ दौरा, सुरुवालमा लक्की ड्र गराउने भएका छन् । एक वर्ष पहिलेबाट टेलरिङ व्यवसाय सञ्चालन गरेका उनले विजया दशमी तथा दीपावलीलाई लक्षित गर्दै दौरा, सुरुवालमा लक्की ड्र गराउन लागेका हुन् । गोर्खा टेलरिङको चाडपर्व लक्षित विशेष योजना अन्र्तगत यस्तो गर्न लागिएको पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी जानकारी दिइयो ।


दौरा, सुरुवाल र कोटको कपडासहित सिलाईमा उपभोक्तालाई विशेष छुट उपलब्ध गराउँदै यसका उपभोक्ताहरुबीच लक्की ड्र गरी एकजनालाई खरिदको समान नगद वा कपडा नै उपहार दिने योजना उनले सार्वजनिक गरेका हुन् ।
एक वर्षको अवधिमा हजार सेट बढी दौरा सुरुवाल सिलाएर उपभोक्तालाई हस्तान्तरण गरिसकेका उनले विशेष गरी विवाह र चाडपर्वको सिजनमा भारतको सिक्किम, दार्जीलिङ र सिलगढीबाट पनि दौरा सुरुवालका लागि गोर्खा टेलरिङ खोज्दै आएकाले अबका दिनहरुमा यसैको प्रवद्र्धनमा जुट्न आफूलाई हौसला मिलेको बताए ।
एक सेट दौरा, सुरुवाल र कोटको मूल्य ६ हजारदेखि १४ हजार रुपैयाँसम्म पर्ने कपडाहरु आफूसँग रहेको र स्थानीय उपभोक्ताको क्रयशक्ति अनुमान गरेर आफूले सोभन्दा महंगा कपडा नरोजेको उनले सुनाए । दर्नालले नेपाली उत्पादन अल्लोको कोट र खाँडीका दौरा सुरुवालको विशेष माग रहेको पनि बताए ।
यो व्यवसायमा प्रवेश गर्दा आफूमा शून्य ज्ञान भए पनि आँटैले एक वर्षको यात्रा गरेको अवगत गराउँदै दर्नालले आफ्नो टेलरिङका कालिगढहरुलाई दक्ष कालिगढबाट थप सीप प्रदान गर्ने र अझै स्तरीय पहिरन उत्पादन गर्ने योजना रहेको सुनाए । गोर्खा टेलरिङको उद्देश्य दौरा सुरुवालको प्रवद्र्धन गर्ने तथा युवा लक्षित सर्टिङ–सुटिङबाट छुट्टै पहिचान स्थापित गर्ने रहेको सञ्चालक दर्नालले जानकारी दिए ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

entertainment

viagra ohne rezept aus deutschland viagra soft bnf amoxicillin amoxicillin and alcohol ampicillin vs amoxicillin

स्व. सकुन संग्रौलाप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जलि

viagra pillen kruidvat viagra tablets how does amoxicillin work alcohol and amoxicillin viagra online amoxicillin

Read more
ताजा अपडेट