सहारा नेपाल बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाको आसन्न निर्वाचनमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदका उम्मेदवार नेत्रबहादुर नेपालले सदस्यको बचत तथा पुँजीको सुरक्षा, पारदर्शी र जवाफदेही सुशासन, सदस्यलाई गुणस्तरीय तथा सहज सेवा र संस्थाको दिगो विकासलाई आफ्नो मुख्य प्रतिबद्धता बनाउनुभएको छ। निर्वाचनमा प्रतिबद्धता सार्वजनिक गर्ने क्रम बढिरहेका बेला ती प्रतिबद्धता व्यवहारमा कसरी कार्यान्वयन हुन्छन्, संस्थाका चुनौतीलाई उहाँले कसरी हेर्नुभएको छ र नेतृत्वमा पुगेपछि सदस्यलाई के फरक अनुभूति गराउन सक्नुहुन्छ भन्ने विषयमा केन्द्रित रहेर आमसंचारका बिनोद पाण्डेले लिएको अन्तरवार्ता ।
प्रश्न : सहारा नेपालजस्तो ठूलो सदस्य संख्या र ठूलो पुँजी भएको संस्थामा वरिष्ठ उपाध्यक्ष बन्न तपाईं उम्मेदवार हुनुहुन्छ। तपाईंका चार मुख्य प्रतिबद्धता सुन्दा आकर्षक छन्। तर मतदाताले भाषण होइन, परिणाम खोजिरहेका छन्। तपाईंले नेतृत्वमा पुग्नासाथ सदस्यले महसुस गर्ने पहिलो परिवर्तन के हुनेछ ?
नेत्रबहादुर नेपाल : मेरो पहिलो प्राथमिकता सदस्यको बचत र पुँजीको सुरक्षा हो। सहकारीको वास्तविक शक्ति भवन, शाखा वा सम्पत्तिमा होइन, सदस्यले विश्वास गरेर जम्मा गरेको बचतमा हुन्छ। त्यसैले जोखिम व्यवस्थापन, लगानीको गुणस्तर, ऋण असुली र संस्थाको वित्तीय अनुशासनलाई अझ मजबुत बनाउने मेरो प्राथमिकता हुनेछ। सदस्यले आफ्नो पैसा सुरक्षित छ र संस्था सही दिशामा चलिरहेको छ भन्ने अनुभूति गर्न सक्नुपर्छ।
प्रश्न : सदस्यको बचत सुरक्षित छ भन्नु सजिलो छ। तर सहकारी क्षेत्रमा समस्या आउँदा सबैभन्दा पहिले प्रश्न उठ्ने विषय नै ऋण लगानी, खराब कर्जा र जोखिम व्यवस्थापन हो। तपाईं निर्वाचित भएपछि खराब कर्जा घटाउने स्पष्ट योजना के छ ?
नेत्रबहादुर नेपाल : ऋण लगानीलाई केवल रकम वितरणका रूपमा हेर्नु हुँदैन। ऋणको उद्देश्य, भुक्तानी क्षमता र लगानीको जोखिमलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ। पुराना तथा समस्याग्रस्त ऋणको वर्गीकरण, नियमित अनुगमन, सदस्यसँगको प्रत्यक्ष संवाद र आवश्यक ठाउँमा कडा असुली नीति अपनाउनुपर्छ। मेरो जोड ‘ऋण दिनेभन्दा ऋण सुरक्षित रूपमा फिर्ता आउने प्रणाली’ बलियो बनाउनमा हुनेछ।
प्रश्न : तपाईंको दोस्रो प्रतिबद्धता पारदर्शी र जवाफदेही सुशासन हो। तपाईं पारदर्शितालाई व्यवहारमा कसरी उतार्नुहुन्छ ?
नेत्रबहादुर नेपाल : सुशासन भनेको बैठक गरेर निर्णय गर्नु मात्र होइन, निर्णयको कारण र परिणामप्रति पनि जवाफदेही हुनु हो। संस्थाका महत्वपूर्ण नीति, आर्थिक निर्णय, लगानी, जोखिम र उपलब्धिलाई सदस्यसमक्ष व्यवस्थित रूपमा प्रस्तुत गर्ने संस्कार विकास गर्नुपर्छ। सदस्यलाई प्रश्न गर्ने र नेतृत्वले जवाफ दिने वातावरण बलियो बनाउने मेरो प्रयास हुनेछ।
प्रश्न : यदि तपाईंको आफ्नै समूह वा नजिकका व्यक्तिको निर्णय संस्थाको हितविपरीत देखियो भने तपाईं त्यसको विरोध गर्न सक्नुहुन्छ ?
नेत्रबहादुर नेपाल : सहकारीमा सम्बन्धभन्दा संस्था ठूलो हो। म व्यक्तिको पक्षमा होइन, संस्थाको हित र सदस्यको हितमा निर्णय गर्ने पक्षमा छु। आफ्नो समूह वा आफ्नो मान्छेका कारण गलत निर्णयलाई समर्थन गर्नु सुशासन होइन। आवश्यक परे आफ्नै पक्षको निर्णयको पनि आलोचना गर्ने र सच्याउने साहस नेतृत्वमा हुनुपर्छ।
प्रश्न : तेस्रो प्रतिबद्धता सदस्यलाई गुणस्तरीय र सहज सेवा दिने भन्नुभएको छ। आजको डिजिटल युगमा सदस्यले बैंकिङस्तरको छिटो र सहज सेवा खोजिरहेका छन्। तपाईंको ठोस योजना के हो?
नेत्रबहादुर नेपाल : सदस्यले आफ्नो कामका लागि अनावश्यक रूपमा धेरै समय खर्च गर्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्छ। प्रविधिको अधिकतम प्रयोग, सेवा प्रक्रियाको सरलीकरण, शाखास्तरमा छिटो निर्णय र गुनासो सुनुवाइ प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्छ। वृद्ध, महिला, ग्रामीण क्षेत्रका सदस्य तथा प्रविधिमा कम पहुँच भएका सदस्यलाई पनि समान रूपमा सहज सेवा उपलब्ध गराउनु आवश्यक छ।
प्रश्न : ‘संस्थाको दिगो विकास र उत्कृष्ट नेतृत्व’ भन्नुभएको छ। दिगो विकास भनेको शाखा र कारोबार विस्तार मात्र हो?
नेत्रबहादुर नेपाल : होइन। कारोबार र शाखा विस्तार मात्रै विकास होइन। संस्थाको वित्तीय स्वास्थ्य, सदस्यको विश्वास, जोखिम व्यवस्थापन, प्रविधि, कर्मचारीको क्षमता, सामाजिक उत्तरदायित्व र दीर्घकालीन रणनीति सबै जोडिएर दिगो विकास हुन्छ। आज ठूलो देखिने तर भोलि जोखिममा पर्ने संस्था दिगो होइन।
प्रश्न : ‘उत्कृष्ट नेतृत्व’ भन्नुभयो। तपाईंलाई अरू उम्मेदवारभन्दा उत्कृष्ट बनाउने एउटा खास क्षमता के हो?
नेत्रबहादुर नेपाल : नेतृत्व भनेको पद पाउनु होइन, जिम्मेवारी लिन सक्नु हो। उत्कृष्ट नेतृत्वले सुन्न सक्छ, निर्णय गर्न सक्छ र गलत निर्णय भए त्यसको जिम्मेवारी पनि लिन सक्छ। म सदस्यको आवाज सुन्ने, तथ्यका आधारमा निर्णय गर्ने र निर्णयको परिणामप्रति जवाफदेही हुने नेतृत्वको पक्षमा छु।
प्रश्न: निर्वाचनको समयमा उम्मेदवारले धेरै प्रतिबद्धता गर्छन्। निर्वाचित भएपछि ती प्रतिबद्धता पूरा भएनन् भने सदस्यले तपाईंलाई कसरी जवाफदेही बनाउन सक्छन्?
नेत्रबहादुर नेपाल : मैले गरेका प्रतिबद्धतालाई सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गरेर त्यसको प्रगति सदस्यसमक्ष जानकारी गराउने व्यवस्था हुनुपर्छ। मैले पूरा गर्न नसकेको प्रतिबद्धताको कारण सदस्यलाई स्पष्ट रूपमा बताउन तयार छु। पदसँगै जवाफदेहिता स्वीकार गर्नु नै नेतृत्वको इमानदारी हो।
प्रश्न : तपाईं वरिष्ठ उपाध्यक्ष बन्नुभयो भने अध्यक्षसँग मतभेद भयो भने के गर्नुहुन्छ?
नेत्रबहादुर नेपाल : मतभेद हुनु अस्वाभाविक होइन, तर मतभेदलाई व्यक्तिगत विवाद बन्न दिनु हुँदैन। निर्णय तथ्य, नीति, कानुन र सदस्यको हितका आधारमा हुनुपर्छ। फरक धारणा भए संस्थागत प्रक्रियाबाट छलफल गर्छु। तर गलत निर्णय देखेमा आफ्नो धारणा राख्नबाट पछि हट्दिनँ।
प्रश्न : अन्तिम प्रश्न—तपाईंलाई मतदाताले किन मत दिने?
नेत्रबहादुर नेपाल : मतदाताले मलाई केवल आश्वासनका आधारमा मत दिनुपर्छ भन्ने मेरो आग्रह होइन। मेरो प्रतिबद्धता भनेको सदस्यको बचत र पुँजीको सुरक्षा, पारदर्शी र जवाफदेही सुशासन, सहज र गुणस्तरीय सेवा तथा संस्थाको दिगो विकासलाई व्यवहारमा उतार्ने हो। म पदलाई अधिकारका रूपमा होइन, सदस्यप्रति उत्तरदायित्वका रूपमा लिन्छु। अन्ततः मतदाताले मेरो कुरा होइन, मेरो क्षमता, दृष्टिकोण र प्रतिबद्धताको मूल्यांकन गरेर निर्णय गर्नुपर्छ।
