‘जिससको विजय होस्’ भन्दै दक्षिण कोरियाली पादरी पाङ चाङ–इनले हिमालयको फेदीमा रहेको झार्लाङ गाउँमा नयाँ निर्माण गरिएको चर्चमा आशीर्वाद दिइरहेका छन्।

नयाँ धर्म अपनाएका स्थानीयहरू हात उठाएर प्रार्थना गरिरहेका छन्। उनीहरूमध्ये अधिकांश आदिवासी तामाङ समुदायका छन्। यसअघि उनीहरूले प्राचीन आध्यात्मिक परम्परा मानिने लामा धर्म मान्दै आएका थिए।

पाङका दृष्टिमा तामाङ समुदाय ‘आर्थिक र आध्यात्मिक दुवै हिसाबले गरिब’ छन्।

‘त्यसैले एउटा चमत्कार हुन्छ र पूरै गाउँ धर्म परिवर्तन गर्छ,’ उनी भन्छन्।

दक्षिण कोरियाली पाङजस्ता धेरै मिसनरीहरूले विश्वमै तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको इसाई समुदायमध्ये एक निर्माण गर्न नेपालमा सहयोग गरेका छन्। नेपाल कुनै समय हिन्दू राज्य थियो र भगवान् बुद्धको जन्मभूमिका रूपमा चिनिन्छ।

नेपालमा इसाई जनसंख्याको वृद्धि मुख्यतः आफूलाई दलित भनेर चिनाउने समुदाय—परम्परागत हिन्दू जातीय संरचनाको तल्लो तहमा राखिँदै आएका समूह—तथा आदिवासी समुदायबाट भएको देखिन्छ।

पाङले भनेजस्तै उनीहरू चमत्कारमा विश्वास गर्न सक्छन्। तर उनीहरूका लागि धर्म परिवर्तन लामो समयदेखि रहेको गरिबी र विभेदबाट बाहिर निस्कने एउटा अवसर पनि हुन सक्छ।

झार्लाङमा नयाँ चर्च

झार्लाङमा निर्माण गरिएको नयाँ चर्च—पादरी पाङले नेपालमा स्थापना गरेका दर्जनौँ चर्चमध्ये एक।

नेपालमा दुई दशक बिताएका पाङले झन्डै ७० वटा चर्च स्थापना गर्न सहयोग गरिसकेको बताएका छन्। तीमध्ये अधिकांश राजधानी काठमाडौंको करिब दुई घण्टा उत्तर–पश्चिममा पर्ने धादिङ जिल्लामा छन्। उनका अनुसार स्थानीय समुदायले चर्चका लागि जग्गा उपलब्ध गराउँछन् भने निर्माणका लागि दक्षिण कोरियाली चर्चहरूले आर्थिक सहयोग गर्छन्।

‘लगभग हरेक पहाडी उपत्यकामा चर्चहरू निर्माण भइरहेका छन्,’ पाङको दाबी छ।

यो दाबी केही अतिरञ्जित हुन सक्छ। तर पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालभर चर्चको संख्यामा ठूलो वृद्धि भएकोमा भने शंका छैन। राष्ट्रिय इसाई समुदायसम्बन्धी पछिल्लो सर्वेक्षणअनुसार, अझै पनि अत्यधिक हिन्दू बहुल रहेको नेपालमा अहिले ७ हजार ७५८ वटा चर्च छन्।

यस परिवर्तनमा दक्षिण कोरियाको ठूलो भूमिका रहेको छ। दक्षिण कोरिया विश्वकै सबैभन्दा धेरै मिसनरी विदेश पठाउने देशमध्ये एक बनेको छ। मिसनरी पठाउन थालेको केही दशक मात्रै भए पनि कोरियन वर्ल्ड मिसन एसोसिएसनका अनुसार २२ हजारभन्दा बढी दक्षिण कोरियाली मिसनरी विदेशमा कार्यरत छन्।

‘पुनर्जन्म’को धार्मिक उत्साहबाट प्रेरित दक्षिण कोरियाली मिसनरीहरू विश्वका कठिन क्षेत्रमा समेत आक्रामक रूपमा धर्म प्रचारका लागि पुग्ने र कतिपय अवस्थामा त्यहाँबाट निष्कासनमा पर्ने समूहका रूपमा परिचित छन्।

पाङ चाङ–इन र उनकी पत्नी ली जङ–ही

पाङ चाङ–इन र उनकी पत्नी ली जङ–ही विगत २० वर्षदेखि नेपालमा छन्।

नेपाल अहिले धर्मनिरपेक्ष राज्य हो र २०७२ सालको संविधानले धार्मिक स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति गरेको छ।

तर २०७५ सालदेखि लागू भएको धर्म परिवर्तनसम्बन्धी कानुनअनुसार कसैलाई आफ्नो धर्म परिवर्तन गर्न प्रोत्साहित गरेको प्रमाणित भएमा पाँच वर्षसम्म कैद सजाय हुन सक्छ।

‘धर्म परिवर्तनविरुद्धको कानुनका कारण हामी सधैँ चिन्ता र तनावमा रहेर काम गरिरहेका हुन्छौँ,’ पाङकी पत्नी ली जङ–ही भन्छिन्।

‘तर यो डरका कारण सुसमाचार फैलाउने काम रोक्न सक्दैनौँ। हामी आत्माहरू बचाउने काम रोक्ने छैनौँ।’

पाङ र उनकी पत्नी पहिले बैंकिङ क्षेत्रमा काम गर्थे। ली जङ–हीका अनुसार उनका श्रीमान्ले ‘सबैभन्दा पहिले भगवान्को बोलावट महसुस गरेका थिए र त्यसको केही समयपछि भगवान्ले हामीलाई नेपाल आउन बोलाउनुभयो।’

उनीहरू सन् २००३ मा नेपाल आउँदा यहाँ हिन्दू राजपरिवारको शासन थियो।

‘धेरै मानिसले यति धेरै मूर्तिको पूजा गरेको देखेर म स्तब्ध भएको थिएँ,’ पाङ भन्छन्, ‘मलाई नेपाललाई सुसमाचारको अत्यन्त आवश्यकता छ भन्ने लाग्यो।’

पाँच वर्षपछि २४० वर्ष पुरानो राजतन्त्र अन्त्य भयो। एक दशक लामो सशस्त्र द्वन्द्वपछि गठित गठबन्धन सरकारले सन् २००८ मा नेपाललाई धर्मनिरपेक्ष गणतन्त्र घोषणा गर्‍यो।

‘यसबाट मिसनरी कार्यको स्वर्णयुग सुरु भयो,’ पाङ भन्छन्।

पाङ र उनकी पत्नी नेपालमा रहेका करिब ३०० कोरियन मिसनरी परिवारमध्ये एक हुन्।

काठमाडौंमा रहेका कोरियन समुदायका धेरैजसो मानिस राजधानीका दक्षिणी क्षेत्रमा केन्द्रित छन्।

उनीहरूमध्ये कोही पनि आधिकारिक रूपमा मिसनरीका रूपमा परिचालित छैनन्। उनीहरू व्यापार वा अध्ययनका भिसामा नेपालमा छन्। केहीले रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गर्छन् भने केहीले दर्ता भएका परोपकारी संस्था चलाउँछन्।

बीबीसीले केही सातासम्म कोरियन मिसनरी समुदायसँग समय बिताउँदा पाङ र उनकी पत्नी मात्रै खुलेर बोल्न तयार भए।

‘नेपालमा भगवान्ले के गरिरहनुभएको छ भन्ने कुरा साझा गर्न म खुला छु,’ पाङ भन्छन्।

उनी आफ्नो कामलाई कानुनविपरीत ठान्दैनन्। किनकि उनको भनाइमा उनीहरूले खुलेर धर्म प्रचार वा बप्तिस्मा गराउने काम गरिरहेका छैनन्।

‘हाम्रो मिसनरी कार्य हामीमा मात्र निर्भर छैन। भगवान्ले नै काम गरिरहनुभएको छ। नेपालमा चमत्कार सिर्जना गर्न भगवान्ले हामीमार्फत कसरी काम गरिरहनुभएको छ भन्ने देखाउन चाहन्छौँ,’ उनी भन्छन्।

नेपालको कुल जनसंख्यामा इसाई समुदायको हिस्सा २ प्रतिशतभन्दा कम छ। हिन्दूहरू करिब ८० प्रतिशत र बौद्ध धर्मावलम्बी करिब ९ प्रतिशत छन्। तर जनगणनाका तथ्यांकले इसाई समुदाय तीव्र रूपमा बढिरहेको देखाउँछन्।

सन् १९५१ मा नेपालमा इसाईको संख्या शून्य थियो। सन् १९६१ मा जम्मा ४५८ जना इसाई रहेको तथ्यांक छ। तर सन् २०११ सम्म आइपुग्दा यो संख्या करिब ३ लाख ७६ हजार पुगेको थियो। पछिल्लो जनगणनाको अनुमानअनुसार अहिले नेपालमा इसाई समुदायको संख्या करिब ५ लाख ४५ हजार पुगेको छ।

पूर्वउपप्रधानमन्त्री कमल थापा

कमल थापा धर्म परिवर्तनसम्बन्धी कानुन कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्नुपर्ने र नेपाल पुनः हिन्दू राष्ट्र बन्नुपर्ने पक्षमा छन्।

‘यो आगोझैँ फैलिरहेको छ। देशको सांस्कृतिक पहिचान जोखिममा छ। राष्ट्रिय एकताको संरचना जोखिममा छ,’ पूर्वउपप्रधानमन्त्री कमल थापा तर्क गर्छन्।

उनले नेपालमा भइरहेको कोरियन मिसनरीहरूको गतिविधिलाई ‘देशको सांस्कृतिक पहिचानमाथिको संगठित आक्रमण’ का रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

‘मिसनरीहरू पर्दापछाडि काम गरिरहेका छन्। उनीहरूले गरिब र अशिक्षित मानिसहरूको शोषण गर्दै उनीहरूलाई इसाई धर्ममा परिवर्तन हुन प्रोत्साहित गरिरहेका छन्,’ उनी भन्छन्।

‘यो धार्मिक स्वतन्त्रताको विषय होइन। यो धर्मको नाममा भइरहेको शोषण हो,’ थापाको भनाइ छ।

साभार: बीबीसी

https://bbc.com/news/world-asia-64235873