अछाम जिल्लाको उच्च हिमाली भेगमा अवस्थित रामारोशन क्षेत्र प्राकृतिक सुन्दरता, ताल–चउर, लालीगुराँसका वन र जैविक विविधताले भरिएको अनुपम पर्यटकीय गन्तव्य हो। “बाह्र बण्ड, अठार खण्ड” भनेर चिनिने यस क्षेत्रमा १२ वटा ताल र १८ वटा विशाल चउर छन्। सबैभन्दा ठूलो जिगाले ताल, विशाल किनेमिने चउर र बीचबाट बग्ने कैलाश खोलाले यस क्षेत्रलाई अद्वितीय बनाएको छ।
हालै बालेन शाह ले रामारोशनलाई स्वीजरल्यान्डसँग तुलना गर्दै चर्चा गरेपछि यो क्षेत्र फेरि राष्ट्रिय बहसमा आएको छ। तर के वास्तवमै रामारोशन “नेपालको स्वीजरल्यान्ड” हो ?
प्राकृतिक सुन्दरता : तुलना किन गरिन्छ?
रामारोशनको भू–दृश्य अल्पाइन घाँसे मैदान, शान्त ताल, खुला चउर र जङ्गली फूलहरूले भरिएको छ।
बाह्र प्रकारका लालीगुराँस पाइन्छ
नेपालको राष्ट्रिय चरा डाँफे बसोबास गर्छ
विशाल खुला चउर (नेपालमै दुर्लभ)
शान्त र प्रदूषणरहित वातावरण
उच्च हिमाली जैविक विविधता
यही कारणले यसको दृश्यात्मक संरचना युरोपका उच्च पहाडी घाँसे मैदानसँग मिल्दोजुल्दो देखिन्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार रामारोशन प्राकृतिक रूपमा अत्यन्तै सुन्दर भए पनि पूर्वाधारका हिसाबले निकै पछाडि छ।
मुख्य कमजोरीहरूः
कठिन सडक पहुँच
नियमित हवाई सेवा अभाव
स्तरीय होटल÷लज कम
सूचना र साइनबोर्डको अभाव
स्वास्थ्य तथा सुरक्षा सुविधा न्यून
अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार कमजोर
यसै कारण विदेशी पर्यटकहरू सीमित मात्रामा पुग्ने गरेका छन्।
व्यापक प्रचार भयो भने विदेशी पर्यटक आउँछन्?
विशेषज्ञहरूका अनुसार प्रचार मात्र पर्याप्त हुँदैन, तर प्रचार + पूर्वाधार + सुरक्षा + सेवा आवश्यक हुन्छ।
यदि निम्न सुधार भए भने रामारोशन अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको गन्तव्य बन्न सक्छः
राम्रो सडक वा हवाई पहुँच
इको–टुरिज्म मोडेल विकास
ट्रेकिङ र क्याम्पिङ मार्ग व्यवस्थित
डिजिटल अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार
स्थानीय होमस्टे विकास
सुरक्षा र उद्धार प्रणाली
नेपालका अन्य गन्तव्यहरू (जस्तै रारा, खप्तड) मा देखिएझैं सही लगानी भयो भने पर्यटक संख्या उल्लेख्य रूपमा बढ्न सक्छ।
‘नेपालको स्वीजरल्यान्ड’ भन्ने उपमा कत्तिको ठीक ?
रामारोशन प्राकृतिक सौन्दर्यका हिसाबले विश्वस्तरको गन्तव्य बन्न सक्ने क्षमता भएको क्षेत्र हो। तर अहिलेको अवस्थामा यसलाई वास्तविक स्वीजरल्यान्डसँग तुलना गर्नु भन्दा “अपरिष्कृत स्वर्ग” भन्नु उपयुक्त देखिन्छ।
प्राकृतिक रूपमा — अत्यन्तै सुन्दर
पर्यटन संरचना — प्रारम्भिक अवस्थामा
सम्भावना — अत्यन्त उच्च
यदि दीर्घकालीन योजना अनुसार विकास गरियो भने रामारोशन नेपालकै प्रमुख उच्च–पहाडी पर्यटन केन्द्र बन्न सक्छ र विदेशी पर्यटकको आकर्षण पनि उल्लेख्य रूपमा बढ्न सक्छ।
