काठमाडौँ – सूर्यको रापसँगै उपत्यकासहित देशभर गर्मी चुलिएको छ। यस्तोमा सबैको प्यास मेट्ने सहारा बनेको छ— चिसो पानी। तर, भान्साको कुनामा सानले बसेको आधुनिक ’फ्रिज’ र पुरानो चिनारी ’माटोको भाँडो’ (घैला÷मट्का) मध्ये स्वास्थ्यका लागि कुन सही हो भन्ने बहस फेरि सुरु भएको छ।
धेरैलाई लाग्न सक्छ, फ्रिजको पानी हानिकारक हुन्छ। तर विज्ञहरू भन्छन्— “दुवै सुरक्षित छन्, तर पिउने तरिका फरक हुनुपर्छ।“
फ्रिजको पानीः सुविधा कि समस्या ?
आधुनिक जीवनशैलीमा फ्रिज सबैभन्दा सजिलो विकल्प हो। तर यसका केही पक्षहरूलाई नजरअन्दाज गर्न सकिँदैनः
अत्यधिक चिसोको जोखिमः फ्रिजले पानीलाई धेरै नै चिसो बनाइदिन्छ। संवेदनशील घाँटी भएकाहरूका लागि यो ’इरिटेसन’ को कारण बन्न सक्छ।
खनिज तत्वमा असरः कतिपय अवस्थामा अत्यधिक चिसो प्रक्रियाले पानीमा हुने प्राकृतिक खनिजलाई प्रभावित पार्न सक्छ।
फाइदाः यसमा पानी चाँडै चिसो हुन्छ र सरसफाइ कायम राख्न तुलनात्मक रूपमा सजिलो हुन्छ।
माटोको भाँडोः प्रकृतिसँगको सामीप्यता
हाम्रा पुर्खाहरूले प्रयोग गर्दै आएको माटोको भाँडो अहिले पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ। यसका विशेषताहरू यस प्रकार छन्ः
प्राकृतिक सितलताः माटोको भाँडोमा पानी प्राकृतिक वाष्पीकरण प्रक्रियाबाट चिसो हुन्छ, जसले गर्दा यो घाँटीका लागि अनुकूल तापक्रममा रहन्छ।
खनिजको सुरक्षाः यसमा पानीका प्राकृतिक गुणहरू सुरक्षित रहन्छन्।
सावधानीः माटोको भाँडो प्रयोग गर्दा सरसफाइमा निकै ध्यान दिनुपर्छ। खुला भाँडो वा फोहोर हातको प्रयोगले कीटाणु फैलाउन सक्छ।
