बिर्तामोड । गए राति करिब १२ बजे बिर्तामोड नगरपालिका–३ को बिर्ता बजार एकछिनका लागि आतंकित भयो। एक जंगली हात्तीले माझि बस्ती हुँदै बजार पस्दा स्थानीयहरू रातभर निन्द्राविहीन बने।
यस पटक हात्तीको आक्रमणबाट अनारमनी पब्लिक क्याम्पसको गेट र नजिकैको टहरो घर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त बनेको छ।
घरधनी मनिका माझि सम्झिन्छिन्, “अचानक ठूलो आवाज आयो, हामी डरले थरथर कांप्यौं। बल्लतल्ल प्रहरीलाई खबर गर्यौं। जनधनको ठुलो क्षति हुनबाट जोगियौं, तर घरचाहिँ हात्तीले भत्काएर गयो।”
स्थानीयले बताए अनुसार यो पाँच वर्षमा दोहोरिएको घटना हो। पहिलोपटक हात्ती पसेको घटना त सम्झनामा हराइसकेको थियो, तर अहिले फेरि हात्तीले बजार छिर्नुले चिन्ता बढाएको छ।
हात्तीहरू किन सहर पस्न थाले ?
विशेषज्ञहरू भन्छन्—यो प्राकृतिक द्वन्द्व होइन, मानवको अतिक्रमणले निम्त्याएको प्रतिफल हो।
पछिल्ला वर्षहरूमा झापा र आसपासका क्षेत्रहरूमा वन क्षेत्र संकुचित हुँदै गएको, रहेको जंगल टुक्राटुक्रामा बाँडिएको, अनि खाद्य स्रोत नष्ट भएको कारण हात्तीहरू बाँच्नका लागि बस्ती र बजारतिर आउन बाध्य छन्।
वन्यजन्तु विज्ञहरूका अनुसार, ‘हात्तीहरूको परम्परागत हिँडडुल मार्गहरूमा अब सड्क, बस्ती र खेतीका थुप्रै बाँधहरू छन्। यो द्वन्द्व दिनप्रतिदिन बढ्दै जानेछ यदि समयमै समाधान नगरिएमा,’ भन्छन् एक स्थानीय वन अधिकृत।
घटना पश्चात स्थानीय बासिन्दाले वन विभाग, स्थानीय सरकार र सुरक्षा निकायहरूलाई थप सतर्क र जिम्मेवार हुन आग्रह गरेका छन्। हात्ती जोगाउनुपर्ने कुरा स्वीकार गरिए पनि, मानव बस्तीमा दोहोरिँदो आक्रमणले ‘डरको वातावरण’ सिर्जना गरिरहेको उनीहरूको गुनासो छ। फोटो : टिकाराम बास्तोला
