काठमाण्डु मेयरको निर्वाचनमा हुँदा स्वतन्त्र उम्मेदवार को रुपमा लौरो निर्वाचन चिन्ह लिएर निर्वाचित भएका बालेनले मेयर पदबाट राजिनामा दिएर रास्वपा मा प्रवेश गर्दै रास्वपा पाटी को वरिष्ठ नेता भए । रास्वपा कै घण्टी निर्वाचन चिन्ह लिएर झापाको निर्वाचन क्षेत्र ५ बाट भारी फरक ले प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा निर्वाचित भए । देशभर घण्टी को कल्पनीय निर्वाचन परिणाम ले आश्चर्य चकित पार्यो । झण्डै दुई तिहाइ जन प्रतिनिधि आफ्नो दलबाट निर्वाचित गराउन सफल भयो । घण्टीका जनप्रतिनिधि सांसदमा निर्वाचित हुँदै गर्दा विगतमा काँग्रेस एमाले माओवादी दल भित्र राजनीतिक पहिचान छवि र इतिहास बनाएका र आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा वर्चस्व बनाएकाहरू समेतको निर्वाचनमा लज्जाजनक हार व्यहोर्नु पर्यो । कति उम्मेदवारको त धरौटी समेत जफ्त सम्म हुन पुग्यो । यो सबै घटना क्रम राजनीतिक दल सँग नभएर दल भित्रका नेताहरू प्रति को वितृष्णा सँग जोडेर हेर्ने गरिएको छ । दलको नेता प्रतिको वितृष्णा ले दलको छवि र जनता को दल प्रतिको आकर्षण , विश्वास र निष्ठामा पनि प्रतिकुल असर परेको निष्कर्ष निर्वाचनको परिणामले यस्तो देखिएको छ ।
रास्वपा को आकर्षण हो की बालेनको
निर्वाचनमा रास्वपा होमिँदै गर्दा रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेनलाइ आफ्नो दलको प्रधानमन्त्री को रुपमा प्रस्तुत गर्यो । रास्वपा ले पनि बालेनको आकर्षण र लोकप्रियता लाई मनन मात्रै गरेन स्वीकार गरेर आत्मसाथ समेत गर्यो । रास्वपा दल दर्ता हुँदै देखी दललाई स्थापित गर्न सक्रिय रहेका नेताहरू लाई छोडेर बालेनलाइ आफ्नै दलमा प्रवेश गराएर प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारी बनाउनु उनको लोकप्रियता नै हो र यही कारणले चुनावी माहोल एकाएक बन्यो ।
फागुन २१ को निर्वाचन देखिनै रास्वपा अध्यक्ष ओझेल मा पर्दै गए “बालेन बालेन “चर्चा चुलिँदै गयो । बालेन प्रतिको आकर्षण जनलहरमा देखियो । प्रधानमन्त्री को रुपमा प्रस्तुत गरेपछि बालेन लाई मत दिन घण्टीमा मत हाल्नु पर्ने हुँदा मात्रै घण्टी जन जिब्रामा आयो र घण्टी चुनाव चिन्हले झण्डै दुई तिहाइ मत पायो । बालेन भनेको घण्टी हो यसरी मताधिकार भएका मानिसले घण्टी बजे ।
कार्यकारी प्रधानमन्त्रीको अभ्यास र शैली
फागुन २१ को निर्वाचनमा कार्यकारी प्रधानमन्त्रीको अभ्यास र शैली भएको देखियो । वर्तमान संविधानमा कार्यकारी प्रधानमन्त्री को व्यवस्था छैन । केही दलहरू मा कार्यकारी प्रधानमन्त्री हुनु पर्छ भनेर संविधान संशोधनको कुरा समेत उठाएका थिए र छन पनि । फागुन २१ को निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेस , रास्वपा ले त गगन र बालेनलाइ प्रधानमन्त्री रुपमा अगाडि सारेर निर्वाचन प्रस्तुत हुनु कार्यकारी प्रधानमन्त्री कै अभ्यास र शैली अपनाएका हुन । नेपाली काङ्ग्रेसले यो भन्दा पुर्व पनि सन्तनेता कृष्ण प्रसाद भट्टराइलाइ प्रधानमन्त्रीको रुपमा अगाडि सारेकै हो ।
रास्वपाबाट प्रधानमन्त्री वनेका बालेन शाह यसरी जनआधार जनबल लिएर प्रधानमन्त्री बनेका हुन । रास्वपा आफैले बालेन शाहलाइ प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार भनेर प्रस्तुत गरेपछि रास्वपा भित्र संसदिय दलको नेतामा बालेन शाह मा सर्वसम्मत विचार नभए पनि सर्वसम्मत मत दिनु वाध्यकारी अवस्था देखिन्छ ।
प्रधानमन्त्री नियुक्त भएपछी बालेन शाह को कार्यशैली कार्यकारी प्रधानमन्त्री कै जस्तो देखिन्दै आएको छ ।
अहिले सम्म प्रधानमन्त्री बालेन शाहको मन्त्रीमण्डलको निर्णय हेर्दा कार्यकारी प्रधानमन्त्रीकै शैलि नै अपनाएको देखिन्छ । काठमाण्डौका मेयर रहदा को उन्को कार्यशैली र तत्काल निर्णय गर्ने निर्णयको अभ्यासमा हुर्केका बालेन शाह प्रधानमन्त्री भएपछी त्यही अभ्यास र शैलिमा छन ।
अहिलेको सरकार को नेतृत्व गरेका बालेन शाह को पुर्ण कमानमा सरकारमा छ । रास्वपा दलबाट प्रधानमन्त्री वनेका बालेन शाह रास्वपाको कमाण्डमा छन त ? अहिले रास्वपा र सो दलका नेता छायामा पर्दै गएको देखिन्छ । प्रधानमन्त्रीको भारी व्यक्तित्वले रास्वपा र सो दलका नेताहरू थिचिन्दै गएका छन । प्रजातान्त्रिक मुलुकमा दल भन्दा सो दलको प्रधानमन्त्री दलमा भारी हुनु निस्चय पनि भोलीका दिनमा दल र सरकारको लागी मात्रै हैन लोकतन्त्रको लागी पनि निस्चय राम्रो मान्न सकिन्न । अहिले प्रधानमन्त्रिमा कार्यकारी प्रधानमन्रिको शैलि र अभ्यासले अगाडि बढेको देख्दा प्रधानमन्त्रिमा अधिनायक प्रवृती र तानाशाही हुन सक्ने देखिन्छ जुन कार्यकारी प्रमुखको पहिलो दोषको रुपमा लिन सकिन्छ ।
समुन्द्र जस्तो गहिरो र गम्भिर
अहिले सबैमा चर्चा र बहस को विसय भएको छ ! प्रधानमन्री कम बोल्नु र गम्भिर देखिनु । यो भन्दा पुर्वका प्रधानमन्त्रिहरु अधिक बोल्द थिए र सामाजिक सन्जाल र अखबारहरुमा अन्तरवार्ता अन्य विचारहरु सम्प्रेषण गरिरहन्थे । अहिले त्यस्तो देखिएको छैन । गम्भिर र कम बोल्ने मानिसहरु बुज्न र चिन्ह सजिलो छैन । त्यस्ता मानिसहरुको भित्र के छ जान्न गार्हो हुन्छ समुन्द्र जस्तो गहिरो र गम्भिर मानिसहरुले एक प्रकारको भय पैदा गर्छ । जस्तो समुन्द्र ले।
रास्वपा मा हैन अन्य राजनीतिक दलमा पनि प्रधानमन्त्रीको मौनता गम्भिर स्वभावले त्रसित छन जस्तो देखिन्छ । भारतिय हो की अमेरिकन पाकिस्तानी हो की अन्य विदेशी जव उनिहरु बोल्छ तब उनिहरुको पहिचान खुल्छ । अहिले प्रधानमन्त्रीको मौनताले यसै भन्न सकिने स्थिती छैन ।
प्रधानमन्त्री बालेनको लेन के हो ?
प्रधानमन्त्री बालेन शाहले अबको लेन को विसयमा केही संकेत गरेका छन । प्रधानमन्त्री भएपछी १०० कार्यसुचीको वटमलाइन प्रतुत गरेकाछन । जेन जी आन्दोलनको माग बमोजिम सरकार हाक्ने विसयमा उ निस्चिन्त छन जस्तो छन ।
प्रधानमन्त्री बालेन शाहलेअन्य राजनीतिक दलहरुको
समेत मन र भावना जित्न सक्नु पर्छ। यसो गर्न उनलेनिर्वाचन ताका अन्य दलहरुले प्रतिबध्दता गरेका घोषणा पत्रका राम्रा र राष्ट्र हितका शुशाशन र विकासमा गरेका प्रतिवध्दता लाई समेत ग्रहण गरेर अगाडि बढ्नु उनको लागी हितकर छ ।
प्रधानमन्त्री बालेन शाहले जेन जी आन्दोलनमा सहिद भएकहरुलाइ विर्सनु हुदैन । उनिहरुको माग र भावनालाइ आत्मसाथ गर्नु पर्छ । प्रधानमन्त्री बालेन शाह ले अवको लेन स्पष्ट गर्नु पर्छ । र साथै आन्दोलनकै जगमा वसेर वनेको सरकारले जेन जी को माग र भावनालाइ कार्यसम्पादन गरे परिणामुखी नतिजा दिन सके मात्र उनिहरु प्रती सच्चा श्रध्दान्जली हुनेछ ।
