झापा । आजकल बजारमा पाइने इनेर्जी ड्रिङ्क (भ्लभचनथ म्चष्लप) युवादेखि बालबालिकासम्म लोकप्रिय बन्दै गएको छ। थकान हटाउने, ऊर्जा बढाउने र एकाग्रता सुधार्ने दाबीका साथ प्रचार हुने यी पेय पदार्थ वास्तवमै कति सुरक्षित छन् भन्ने विषयमा प्रश्न उठ्न थालेको छ।
इनेर्जी ड्रिङ्क कस्तो अवस्थामा पिउने ?
विशेषज्ञहरूका अनुसार इनेर्जी ड्रिङ्क नियमित पेय होइन।
यसलाई विशेष अवस्थामा—जस्तै लामो समयसम्म काम गर्नुपर्दा, अत्यधिक थकान भएको बेला वा अल्पकालीन ऊर्जा आवश्यक परेको अवस्थामा सीमित मात्रामा प्रयोग गर्न सकिन्छ। तर यसलाई दैनिक बानीका रूपमा प्रयोग गर्नु स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।
आवश्यकता कि रुचि ?
धेरैजसो उपभोक्ताले आवश्यकता भन्दा पनि रुचि, फेसन र विज्ञापनको प्रभावका कारण इनेर्जी ड्रिङ्क सेवन गर्ने गरेको पाइन्छ। विशेषगरी युवा पुस्तामा “कूल” देखिने प्रवृत्तिले यसको खपत बढाएको देखिन्छ।
कस्ता केमिकल प्रयोग हुन्छन् ?
इनेर्जी ड्रिङ्कमा सामान्यतया निम्न पदार्थहरू मिसाइएका हुन्छन्ः
क्याफिन
टौरिन
गुआराना
भिटामिन बी समूह
चिनी वा कृत्रिम मिठास
यीमध्ये क्याफिन र गुआरानाले मस्तिष्कलाई उत्तेजित बनाउँछन्, जसले अस्थायी रूपमा ऊर्जा बढाएको महसुस गराउँछ।
बालबालिकाले पिउन योग्य हुन्छ ?
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार बालबालिका र किशोरहरूका लागि इनेर्जी ड्रिङ्क उपयुक्त मानिँदैन।
कारणः
क्याफिनले निद्रा बिगार्न सक्छ
मुटुको धड्कन असामान्य बनाउन सक्छ
मानसिक चञ्चलता र चिन्ता बढाउन सक्छ
चिनीको मात्रा कति हुन्छ ?
धेरैजसो इनेर्जी ड्रिङ्कमा एक क्यानमा करिब २५–३५ ग्रामसम्म चिनी हुन्छ, जुन दैनिक सिफारिस गरिएको मात्रा भन्दा धेरै हो।
अत्यधिक चिनीलेः
मोटोपन
मधुमेह
दाँत सम्बन्धी समस्या
जस्ता जोखिम बढाउँछ।
फाइदा के छन् ?
अल्पकालीन ऊर्जा प्रदान गर्छ
थकान कम भएको महसुस गराउँछ
ध्यान केन्द्रित गर्न अस्थायी सहयोग
बेफाइदा के छन् ?
उच्च रक्तचाप र मुटु सम्बन्धी समस्या
निद्रा नलाग्ने
चिन्ता, तनाव र चिडचिडापन
क्याफिनको लत लाग्ने सम्भावना
बालबालिकामा शारीरिक र मानसिक असर
इनेर्जी ड्रिङ्क तत्काल ऊर्जा दिने माध्यम भए पनि यसको अत्यधिक प्रयोग स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन सक्छ। विशेषगरी बालबालिका, गर्भवती महिला र मुटुका बिरामीहरूले यसबाट टाढा रहनु उपयुक्त मानिन्छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूको सुझाव छ—ऊर्जा प्राप्त गर्न प्राकृतिक उपाय जस्तै सन्तुलित आहार, पर्याप्त निद्रा र नियमित व्यायाम नै दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित विकल्प हुन्।
